DZIEŃ I
Ocena sytuacji finansowej dłużnika i klasyfikacja ekspozycji
1: Podstawy monitoringu i wczesne sygnały ostrzegawcze
• Definicja monitoringu kredytowego w kontekście MŚP i Agro.
• Zasady klasyfikacji ekspozycji kredytowych dla „pozostałych ekspozycji kredytowych” (do których zaliczają się MŚP i rolnicy), w oparciu o dwa niezależne kryteria: terminowość spłaty i sytuację ekonomiczno-finansową dłużnika.
• Ocena terminowości jako pierwszy sygnał ostrzegawczy: Omówienie progów opóźnień i ich wpływu na klasyfikację ekspozycji kredytowej do odpowiednich kategorii ryzyka.
• Wyjątki: zasada „nieistotnego opóźnienia” nie wymaga przeklasyfikowania ekspozycji kredytowej do wyższej kategorii ryzyka.
2: Zaawansowana ocena dłużnika jako kluczowy element monitoringu
• Znaczenie drugiego kryterium klasyfikacji: oceny sytuacji ekonomiczno-finansowej dłużnika, niezależnego od terminowości spłat.
• Ocena ilościowa: Jak analizować i interpretować mierniki ilościowe jako wczesne sygnały ostrzegawcze: wskaźniki efektywności działania (np. rentowność), płynności, rotacji majątku obrotowego i zobowiązań bieżących oraz struktury bilansu (np. wskaźniki zadłużenia i możliwości obsługi długu).
• Ocena jakościowa: Znaczenie mierników jakościowych w identyfikacji ryzyka: jakość zarządzania, stopień zależności od rynku, dotacji rządowych czy kluczowych klientów.
• Podmioty powiązanie: identyfikacja powiązań oraz ocena wpływu powiązań na sytuację ekonomiczno-finansową kredytobiorcy, ocena podmiotu powiązanego.
• Kiedy sytuacja ekonomiczno-finansowa dłużnika stanowi zagrożenie dla terminowej spłaty ekspozycji (kategoria „poniżej standardu”) lub ulega znacznemu pogorszeniu (kategoria „wątpliwe”).
• Monitoring ekspozycji restrukturyzowanych:
o Zasady oceny ekspozycji, których warunki spłaty zostały zmienione.
o Warunki, po spełnieniu których ekspozycje restrukturyzowane mogą być przeniesione do kolejnej, niższej kategorii ryzyka (
• Wykorzystanie ocen zewnętrznych instytucji oceny wiarygodności kredytowej.

3. Integracja ryzyka ESG oraz klasyfikacja ekspozycji bez zdolności kredytowej
• Integracja ryzyka ESG w ocenie dłużnika:
o Włączenie czynników ESG do kompleksowego monitoringu kredytowego.
o Ryzyko środowiskowe (E): Identyfikacja ekspozycji na ryzyko fizyczne i ryzyko transformacji, np. w kontekście zmian klimatu, powodzi czy huraganów, które mogą mieć bezpośredni wpływ na działalność rolniczą (sektor agro).
o Ryzyko społeczne i z zakresu ładu korporacyjnego (S&G): Analiza wpływu ładu korporacyjnego dłużnika na jego wiarygodność, zgodnie z Wytycznymi EBA.
• Monitoring ekspozycji udzielonych podmiotom bez zdolności kredytowej:
o Specyfika monitoringu kredytów udzielonych na podstawie art. 70 ust. 2 Prawa bankowego, czyli pomimo braku zdolności kredytowej, po spełnieniu dodatkowych warunków (ustanowienie szczególnego sposobu zabezpieczenia, planu naprawy gospodarki dłużnika).
o Kluczowe elementy monitoringu: weryfikacja realizacji planu naprawy i stanu zabezpieczeń.
• Podsumowanie zasad klasyfikacji i konsekwencji dla rezerw.
DZIEŃ II
Wycena zabezpieczeń i ich wpływ na rezerwy celowe
1. Rola zabezpieczeń w procesie tworzenia rezerw
• Związek między wartością zabezpieczeń a podstawą tworzenia rezerw celowych i odpisów aktualizujących.
• Wykaz zabezpieczeń umożliwiających pomniejszenie podstawy tworzenia rezerw, ze szczególnym uwzględnieniem hipoteki na nieruchomości.
• Warunki, jakie muszą być spełnione, aby zabezpieczenie mogło pomniejszyć podstawę rezerwy (m.in. możliwość jego uzyskania w postępowaniu egzekucyjnym).
• Limity pomniejszenia kwoty ekspozycji kredytowej w zależności od okresu opóźnienia w spłacie.
2. Metody wyceny i zasady monitorowania zabezpieczeń na nieruchomościach
• Metody wyceny: Wymogi dotyczące wyceny zabezpieczeń w postaci hipoteki: ustalanie wartości na podstawie wyceny rzeczoznawcy lub baz o nieruchomościach.
• Monitoring i aktualizacja: Obowiązek analizy rynkowych cen zabezpieczeń na podstawie własnych lub międzybankowych baz danych, zgodnie z przyjętą pisemną procedurą.
• Kiedy wymagana jest nowa wycena:
• Limity pomniejszenia dla hipotek: omówienie zasad, że kwota nie może być wyższa niż wysokość wpisu do księgi wieczystej i jednocześnie nie więcej niż 50% wartości z wyceny rzeczoznawcy (po uwzględnieniu wcześniejszych obciążeń) lub 60% bankowo-hipotecznej wartości nieruchomości.
• Wpływ zmienionych harmonogramów spłaty na liczenie opóźnień.
3: Integracja z wymogami Rozporządzenia i Certyfikacja
• Podsumowanie cyklu monitoringu kredytowego: od oceny dłużnika i zabezpieczenia do tworzenia rezerw celowych i odpisów aktualizujących.
• Obowiązki banku w zakresie przeglądów i aktualizacji wartości zabezpieczeń.
• Kiedy i jak rozwiązywać rezerwy celowe i odpisy aktualizujące po wygaśnięciu przyczyn ich utworzenia.